Terug naar de interviews

Een terugblik ....."Wat heeft opgroeien in pleegzorg mij gebracht?"

Toegevoegd op : 1 december 2011

Mijn leven is een leerweg geweest en heeft mij sterker gemaakt. In gesprek met Samantha (24), een zelfbewuste, krachtige jonge vrouw. Afgestudeerd maatschappelijk werkster, ambitieus, begonnen aan een tweede studie en alleenstaande moeder. Op 7 jarige leeftijd uit huis geplaatst en daarna op 6 verschillende plekken gewoond. Samen met haar blik ik terug op haar leven……

De problemen in haar gezin begonnen al op jonge leeftijd. Haar ouders hadden relatieproblemen en gingen scheiden. De kinderen verhuisden met moeder terug naar het Noorden. Al gauw bleek dat, door de psychiatrische problematiek van moeder, de zorg voor de kinderen haar teveel werd. Samantha (toen 7 jaar) nam als oudste veel zorgtaken voor haar jongere broertje op zich.”Ik haalde ‘s ochtends mijn broertje uit bed, verschoonde zijn bed, kleedde hem aan en bracht hem naar school. Ontbijt was er vaak niet. Ik stonk, zag er verwaarloosd uit en werd hiermee gepest op school”.
De school heeft uiteindelijk een zorgmelding bij Bureau Jeugdzorg gedaan. De kinderen werden uit huis geplaatst en ondergebracht bij familie (netwerkpleegzorg).
“Ik miste mijn moeder en broertje en maakte mij zorgen over hen. Voor ze zorgen kon ik niet meer, en in plaats daarvan kreeg ik een schuldgevoel. Mijn ‘lastige’ gedrag was, volgens een aantal familieleden, de oorzaak dat mijn moeder de zorg niet meer aankon. Ik heb mij zó schuldig en woedend gevoeld. Het voelde zo onrechtvaardig. Ik wilde erkenning voor wat ik gedaan had om mijn moeder en broertje te helpen. Ik was boos op iedereen. Dit uitte ik door overal een strijd van te maken. Praten over mijn emoties kon ik niet. Ik trok mij terug in mijn eigen wereldje.”

Loyaliteitsconflict

“De plaatsing was niet houdbaar en er werd besloten dat ik bij andere netwerkpleegouders ging wonen. In het begin een fantastische nieuwe start! Ik kreeg nieuwe kleren, ging iedere dag onder de douche en maakte vrienden. Voor het eerst durfde ik ook vriendinnetjes mee naar huis te nemen. Thuis deed ik dit niet omdat het huis verwaarloosd was en moeder vaak in bed lag. Het gemis van mijn moeder bleef. Ze werd opgenomen in de psychiatrie en wilde werken aan haar toekomst. Ze beloofde mij dat ik snel weer thuis mocht wonen. Een lonkend, maar op dat moment onrealistisch perspectief. In een emotioneel telefoongesprek, met mijn moeder, nam mijn pleegmoeder de telefoon uit mijn handen. Zij wilde mij beschermen tegen verdriet. De verbinding werd verbroken. Toen is er iets geknapt bij mij. Stiekem dacht ik: als ik geen contact mag hebben met mama, wil ik geen contact meer met jullie. Het loyaliteitsconflict zorgde ervoor dat ik wegliep en mij niet meer aan regels hield.”

‘Ontschuldigen’

“De hele situatie was verwarrend. Er werd met mij, als kind, nauwelijks gepraat. Achteraf kan ik zeggen; het is zo belangrijk om met kinderen in gesprek te gaan. Leg uit: ‘Het is niet jouw schuld dat mama ziek is’. ‘Ontschuldigen’ van kinderen is essentieel. Uitleg geeft hen grip op de situatie waar zij in terecht gekomen zijn. Erkenning geven aan kinderen, dát hebben ze nodig. Het is niet niks wat ze allemaal hebben moeten mee maken. Geef het kind ruimte om zijn verhaal te doen, toon interesse. Vraag naar de ouders, zwijg hen niet dood en geef hen een plaats in het leven van het kind. Geef ruimte aan het uiten van soms boze, pijnlijke emoties. Die emoties mogen er zijn. Het helpt het kind bij de verwerking en de acceptatie van alles wat er is gebeurd.”

“Mijn opstandige gedrag maakte dat ik ook bij dit tweede netwerk pleeggezin niet meer kon blijven.”

Pubertijd

“ ‘Te beschadigd’ was de diagnose en men vond dat ik het beste af was in een leefgroep waar minder een appél werd gedaan op hechting en binding. Van mijn tiende tot mijn dertiende heb ik in een leefgroep gewoond. Ik bewaar goede herinneringen aan die tijd. Ik werd met rust gelaten, kon mij onderdompelen in de groep. Het vertrouwen in volwassenen was compleet weg. De gezelligheid, de lol, de structuur, de creatieve therapie en de individuele gesprekken zetten mij weer in mijn kracht.”

“Op 13-jarige leeftijd kwam er het aanbod of ik bij mijn weekend en -vakantiepleegmoeder wilde komen wonen. Dat wilde ik. Een heftige tijd volgde. Ik was volop aan het puberen en veel bezig met paarden. Op dat moment mijn grote passie. Het delen van gevoelens kon ik het beste met mijn paard. Ik heb heel wat uurtjes in de stal doorgebracht. Hij luisterde, gaf geen oordeel en stelde geen lastige vragen.”

“Ik vroeg meer tijd en aandacht dan mijn pleegmoeder me op dat moment kon geven. Anderen toelaten bij mijn gevoel kon ik niet, een emotionele worsteling. Opnieuw voelde ik mij schuldig, met mijn gedrag was ik blijkbaar anderen tot last. Schuldig voelen wilde ik mij niet meer, en ik besloot dat ik elders wilde wonen. Ik was toen 16.”

“ In een observatiegroep heb ik mij zelf toen onder de loep genomen. Wat is mijn geschiedenis, waarin lijk ik op mijn ouders, wie wil ik zelf zijn? De hulpverlening heeft mij geholpen om de lijn van mijn leven helder te krijgen. Wat is mij overkomen, wat heeft dat met mij gedaan en wat heb ik nodig om verder te kunnen? Tot mijn achttiende heb ik begeleid op kamers gewoond en heb met vallen en opstaan mijn weg gevonden.”

Overlevingsgedrag

“Tegen aspirant-pleegouders zou ik willen zeggen: Pleegkinderen hebben veel in hun rugzakje voordat zij bij jullie in huis komen. Sta daar open voor. Je kunt als pleegouder kinderen niet beschermen tegen verdriet. Dat verdriet is er. Wel kun je kinderen vaardigheden leren die zij in de rest van hun leven nodig hebben. Kijk naar het gedrag van het kind. Daar kun je uit lezen welk overlevingsgedrag het kind zich eigen heeft gemaakt. Als het geleerd heeft om conflicten uit de weg te gaan, leer hem dan hoe hij op een goede manier conflicten aan kan gaan. De sleutel tot wat het kind nodig heeft aan begeleiding, is zichtbaar in zijn gedrag.”

“Hoe zie ik mijn toekomst?: De hulpverlener zijn die ik zelf als kind nooit heb gehad, daar ga ik voor!”


Terug naar de interviews