Terug naar de dagboeken

Kamer

Toegevoegd op : 27 december 2010 in het dagboek van Pleegvader Maarten

Onlangs verscheen een prachtig boek, 'Kamer' van Emma Donoghue. Het vertelt over de vijf jaar oude Jack. Jack woont al sinds zijn geboorte met zijn moeder ('Mam') in een kamer van elf vierkante meter. Dag en nacht. Het verhaal grijpt je al heel snel bij de strot wanneer duidelijk wordt dat ze gevangen gehouden worden. Door Ouwe Nick, die 's nachts dingen met Mam doet waarbij het bed kraakt. Jack mag dat niet zien, hij zit dan in de muurkast.

Moeder en zoon leven in die kamer hun leven, in een nauwe en liefdevolle symbiose. Alle dagen verlopen vrijwel identiek. Opstaan, wassen, eten, spelletjes doen, en heel veel tv kijken.

Jack merkt wel aan zijn moeder dat ze het vaak heel moeilijk heeft, maar zelf is hij tevreden en gelukkig. Voor hem is 'Kamer’ zijn eigen overzichtelijke wereld. Hij kent geen andere. De beelden die Jack op tv ziet komen niet van elders, maar zitten gewoon 'in TV’. Wanneer Mam hem probeert uit te leggen dat er buiten Kamer nóg een wereld bestaat, vindt hij dat maar onzin. Uiteindelijk laat Jack zich toch door haar overhalen een ontsnappingspoging te doen. Daarna begint een van de mooiste delen van het boek: Jack maakt kennis met de buitenwereld. Hij wordt overspoeld en overweldigd door prikkels: geluiden, beelden, geuren. En hij is voortdurend verbaasd. Over het feit dat mensen op zoiets onhandigs als schoenen lopen bijvoorbeeld. En dat mannen raar kort haar hebben, terwijl het zijne nooit geknipt is en gewoon tot zijn middel reikt. Eerst waren alle dingen heel eenduidig, maar in 'Buiten’ is het leven erg complex. Er zijn zo veel mensen, zo anders dan met Mam. Er blijken ook daar zelfs mensen te bestaan die niet altijd het goede met je voor hebben. Er zijn zoveel situaties en mogelijkheden. Het duizelt Jack allemaal, eigenlijk wil hij wel terug naar Kamer.

Binnenkort komt pleegzoon Amchid (7) hier wonen. Jaren heeft hij in een internaat gewoond. De kamer van Jack is een aardige metafoor voor het leven dat een kind in een internaat leidt, bedacht ik. Een internaat is geen gevangenis, maar het leven daar speelt zich wel buiten de maatschappij af. Amchid heeft zijn leven daar geleid, hij kent eigenlijk ook geen ander.
Als voorbereiding op de buitenwereld logeert hij hier al maanden regelmatig. Daarbij wordt ook hij steeds overspoeld en overweldigd door allerlei nieuwe prikkels. En zijn er talloze geluiden, beelden en geuren die zijn aandacht trekken. Talloze situaties en mogelijkheden. En is het allemaal zo veel dat het hem nog verwart en soms verlamt.
Pleegzoon Jeremy (11), inmiddels drie jaar hier, heeft de eerste weken heimwee gehad naar zijn internaat. Daar waar het leven minder ingewikkeld is. Net zoals Jack in het begin terugverlangt naar het leven in Kamer. Om je vrij en gelukkig te voelen in de echte wereld moet je alle prikkels leren filteren, situaties leren interpreteren en gedragscodes leren begrijpen en hanteren. Leren om zelf te denken. Daarna ontdek je de mogelijkheden.

Voor Amchid is het uitermate vreemd om geen schoenen aan te hebben. Maar wij lopen hier best veel op blote voeten. In Amchid’s wereld hebben jongens heel kort haar, maar Jeremy en Maarten hebben lang haar. Dat is zo raar dat Amchid voortdurend 'zij’ zegt wanneer hij het over Jeremy heeft.

Na een paar maanden keert Jack nog een keer terug. Hij raakt alles nog één laatste keer aan. Dag Bed. Dag Wasbak. Dag Muurkast. Dag Kamer. En dan gaat hij voorgoed naar de echte wereld. Amchid ook. Binnenkort.

Maarten


Terug naar de dagboeken