Interview van de maand juli

Jos en Rita Menkveld: ‘Pleegzorg houdt ons jong’

De zussen Jos en Rita Menkveld wonen met hun twee pleegkinderen, de zusjes Roos (12) en Noortje (5), in een heerlijk huis midden in de bossen bij Zeegse (Drenthe). Hun pleegkinderen zijn in een crisissituatie, dus voor korte tijd, bij hen geplaatst.
Inmiddels is de plaatsing omgezet in een perspectief zoekende plaatsing, wat betekent dat op dit moment niet duidelijk is hoe lang de kinderen blijven.
Eens per maand komt de 8 jarige Tom een weekendje bij het pleeggezin doorbrengen. Hij heeft ADHD en voor zijn ouders is het fijn dat er een weekendpleeggezin is waar ze hun druktemaker nu en dan met een gerust hart aan durven toevertrouwen. Zo kunnen ze zelf even bijtanken terwijl hun zoon zich naar hartelust uitleeft in het bos, op de heide en zandverstuiving die als een riante voortuin om spelende kinderen lijken te vragen.

Hoe zijn jullie bij Pleegzorg betrokken geraakt?

Jos: "We hebben altijd van kinderen om ons heen gehouden. Regelmatig kwamen er kinderen logeren en daar genoten we van. Op een gegeven moment zijn we voor Humanitas kinderen in de grote vakantie gaan opvangen. Dat was heel leuk. De ouders van deze kinderen kregen steeds meer problemen. We hebben ze aangeboden een tijdje voor hun kinderen te zorgen, en dat werd een heel lange tijd. Toen is het officieel een pleegzorgplaatsing geworden of zoiets.
Rita: We zijn er dus eigenlijk ingerold, inmiddels 14 jaar geleden. Ik was altijd als leerkracht actief geweest op een basisschool. Op een andere manier toch iets voor kinderen te kunnen betekenen, geeft me veel voldoening. We hebben zo al een aantal kinderen kunnen helpen."

Wat betekent pleegzorg voor jullie leven?

Jos: "Natuurlijk heeft het wat veranderd. Voor mij persoonlijk voegt het veel toe. Ik geniet er van om kinderen te mogen begeleiden en voor ze te zorgen; om ze een veilig nest te bieden. Ik kan m’n zorgbehoefte helemaal kwijt. Ook ben ik in bredere zin bezig met pleegzorg. Als lid van de Pleegouderraad (POR) kan ik een actieve bijdrage leveren aan alles wat er binnen Pleegzorg Drenthe gebeurt. Dat vind ik een heel groot goed. Je stem laten horen, meedenken."
Rita: "Ik heb veel hobby’s, ik ben graag bezig met schilderen, origami en dergelijke. Voorheen kweekte ik fuchsia’s en had een hele verzameling. Met die hobby ben ik gestopt, omdat ik niet iets half wil doen. De kinderen gaan voor. De andere activiteiten staan ook op een veel lager pitje, maar dat is geen opoffering voor me."

In hoeverre zijn je verwachtingen uitgekomen?

Jos: "We hebben veel geleerd de afgelopen jaren, over kinderen, over verschillende problematiek, over onszelf. In de loop van de tijd hebben we geleerd om onze verwachtingen naar kinderen toe niet te hoog te stellen. Kijken wat er in het kind zit, aansluiten, dingen vanuit het kind laten komen, dat soort zaken zijn belangrijk. We zijn realistischer geworden en gaan er niet zomaar vanuit dat het bij ons allemaal weer goed komt. We doen wat we kunnen en bieden de hulp en veiligheid die een kind nodig heeft, maar we kunnen niet alles helen."
Rita: "Verder hebben we ervaren dat we een zinvolle bijdrage leveren, maar dat niet ieder kind op de pootjes terechtkomt die je voor hem of haar had gehoopt. Daar moet je mee leren omgaan. Loslaten is niet gemakkelijk, maar soms wel noodzakelijk."

Vind je de voorbereiding nuttig?

Jos: "Wij hebben geen groepsgewijs voorbereidingsprogramma doorlopen; dat was er toen nog niet. Ik denk dat het wel maakt dat we veel zaken door schade en schande hebben geleerd. Dat was vast anders geweest met een gedegen voorbereiding. We maken goed gebruik van de pleegzorgbegeleider. Daar overleggen we mee, daar kunnen we voor advies en ondersteuning altijd bij terecht. We blijven niet zelf tobben met dingen."
Rita: "De voorbereiding lijkt me zeker nuttig. Het helpt mensen bij hun beslissing om voor het pleegouderschap te durven kiezen. Goed voorbereid aan een uitdagende klus beginnen."

Wat vind je lastig?

Jos: "Ik vind het soms lastig om de ouders van de pleegkinderen los van vooroordelen tegemoet te treden. Ik ben een flapuit, ben niet altijd even diplomatiek. Ik ben me hiervan bewust en werk er aan om een betere verstandhouding op te bouwen. Dat is ook in het belang van de kinderen.
Rita: "Voor mij is het gemakkelijker. Vanuit mijn ervaringen in het onderwijs en de contacten met ouders was ik al het nodige gewend. Ik ben wat gematigder en merk dat het ook beter werkt als je echt tot samenwerking komt."

Hoe reageert de omgeving op jullie keuze voor het pleegouderschap?

Jos: "Overwegend positief. Wel hebben mensen soms twijfels bij onze leeftijd. Maar pleegzorg houdt ons jong. We proberen pleegzorg positief uit te dragen in de omgeving. Er is nog veel onbekendheid en ik zie het als een taak om mensen bewust te maken en bekend te maken met pleegzorg. Dat kan weer nieuwe pleeggezinnen opleveren."

Hoe ziet een doorsnee dag eruit?

Rita: "De kinderen gaan naar school, we brengen en halen hen. Jos kookt, ik help met huiswerk. Ieder heeft zo z’n eigen taak. Drie dagen in de week komen er nog twee buurmeisjes mee na schooltijd. Het klikt heel goed tussen de kinderen. De drie R’s ritme, reinheid en regelmaat, zijn een mooie leidraad en geven veel houvast aan kinderen."

Wat geeft jullie voldoening in de pleegzorg?

Rita: "We genieten ervan als we merken dat een kind zich positief ontwikkelt, dat het zich fijn voelt. Dat het trots is op zichzelf, dat het zelfstandiger wordt. We doen veel leuke dingen met de kinderen en betrekken ze bij de dagelijkse dingen. We hebben geleerd blij te zijn met kleine stapjes. Als je verwachtingen te hoog zijn, loop je het risico dat je het kind overvraagt en dat jezelf teleurgesteld raakt."

Wat zou je anders willen?

Jos: "Ik zou willen dat er meer mensen aan pleegzorg zouden doen. Er is nog zoveel nood. Je kan zoveel betekenen voor een kind. Ook al met een weekend in de maand! Ik kan me soms kwaad maken als ik zie dat er zo’n tekort is aan pleegouders. Er is een overschot aan mensen die willen adopteren. Natuurlijk is dat wat anders, maar toch. Pleegzorg heeft naar mijn idee veel meer voordelen. Je staat er niet alleen voor."