Maartens dagboek - Week 21 - 2010

24 mei 2010

Handrem

Bij kinderen kunnen allerlei stoornissen voorkomen. Lettercombinaties genoeg: ADD, ADHD, PDD-NOS, ODD… Of wat dacht u van ADOM (Alles Draait Om Mij), SSVWA (Schattig Snoetje Verbergt Ware Aard) en GRI (Gewoon Regelmatig Irritant) Bij pubers kennen we ook nog het beruchte Chronische Bankhangvirus, ook wel 'Syndroom van Dûh' genoemd.
Erg heftig is verder de vooral bij jongetjes voorkomende Ontsmetvrees. Dit is geen typefout, maar een ernstige aandoening. Symptomen: badkamerangst, slaapkamer die oogt alsof Al Qaida er met succes explosieven heeft uitgeprobeerd, eindeloos hetzelfde ondergoed en dezelfde walmende sokken aanhouden, en handen die 'na het plassen' niet gewassen worden, evenmin als ervoor of op welk willekeurig ander moment dan ook. Vaak komt deze stoornis voor in combinatie met LAAKS (Laat Alles Achter Kont Slingeren).
Wetenschappelijk onderzoek lijkt uit te wijzen dat deze stoornissen bij pleegkinderen niet opvallend veel vaker voorkomen dan bij normale kinderen.

Serieus anders ligt dit met hechtingsproblemen. Symbiotisch gehecht, afwijzend gehecht, verstoord gehecht: ik heb het allemaal wel eens waargenomen in welzijnswerk en onderwijs. In heel wat gevallen betrof het dan kinderen met hun eigen ouders. Het verschil zit hem echter hierin dat pleegkinderen per definitie hechtingsproblemen lijken te hebben. En hechtingsproblemen hebben vaak grote gevolgen. Voor je omgang met anderen, voor je zelfvertrouwen, en voor je gevoel van veiligheid. Voor je gehele sociaal-emotionele ontwikkeling dus.

Misschien laat het verschil tussen pleegkinderen en niet-pleegkinderen zich het best als volgt omschrijven: Bij normale kinderen verloopt de ontwikkeling meestal goed, met ups en downs uiteraard. Bij pleegkinderen verloopt de ontwikkeling in de meeste opzichten moeizamer en niet vanzelfsprekend. En zijn de 'downs' dieper. In het stukje 'Nepmarokkaan' schreef ik al dat het lijkt alsof allerlei emoties zich bij Jeremy veel heftiger uiten dan bij normale kinderen.
Pleegkinderen missen het basisvertrouwen. Ze lijken wel wat op schadeauto's. Ze hebben ooit een grote klap gehad en sindsdien komt de handrem niet meer helemaal vrij. Ze moeten harder zwoegen en nog 'rijdt' het lang niet in alle opzichten soepel. Regelmatig wordt de zaak te warm en dan staan ze tijdelijk stil.

En als je dan een pleegkind opvoedt dat al wat ouder is, en er doet zich een diepe 'down' voor, is het soms ook nog erg moeilijk om een en ander te duiden. Neem mij bijvoorbeeld. Ik heb de eerste acht jaar van Jeremy's leven gemist. En steeds als hij weer eens met zichzelf, zijn pleegvader of Het Leven in de knoop zit, vraag ik me af: is dit nu de aard van het beestje, is het zijn schade, of was ik even vergeten dat dit gewoon bij een jongen van elf past? Of is het van alledrie een beetje wellicht?
Wordt vervolgd.